Okul sezonu yaklaşırken kırtasiye reyonlarının cazibesine kapılmak çok kolay. Yeni defterler, rengârenk kalemler, kutu kutu organizerler… Ama aslında ihtiyacın olan çoğu şey zaten evde var. Eski defter kapakları, kargo kutuları ya da kullanılmayan kırtasiye malzemeleri, biraz yaratıcılıkla yepyeni bir dönemin eşlikçisine dönüşebilir.
Atıkları direkt olarak çöp kutusuna göndermek eskide kaldı. Sürdürülebilirlik kaygısının dünyada yer alan her türlü grup tarafından benimsenmesi ile atıklar farklı bir anlam kazanıyor. İleri dönüşüm ve geri dönüşüm kavramları standartlaşmış yöntemlerimizin yerini alıyor. O hâlde seni bizimle yeni bir maceraya atılmaya davet ediyoruz! Yeni başladığımız Atma Dönüştür serisinde bizimle birlikte gündelik atıklarına ileri dönüşüm ile tekrar hayat vermeye ne dersin?
Atma Dönüştür serimizin diğer yazılarına buradan ulaşabilirsin.
1) Karton Kutulardan (Ayakkabı/Kargo) Masabaşı Organizer
Ne elde edeceksin? Kalemlik gözleri, not defteri bölmesi, post-it yuvası olan kompakt organizer.
Süre: 60–90 dk
Zorluk: Kolay-Orta
Malzemeler: 1 büyük ayakkabı/kargo kutusu, ince karton parçalar (ara bölmeler için), maket bıçağı, cetvel, tutkal/sıcak silikon, bant, kaplamak için kumaş/kağıt, kalem
Güvenlik: Kesimlerde metal cetvel kullan; bıçağı kendinden uzağa doğru sür.
Adımlar:
-
Eskizi çıkar: Masanda neleri toparlamak istiyorsun? (kalemler, kablolar, defter, zımba). Her biri için yaklaşık ölçü al.
-
Kutuyu iskelet yap: Kutuyu yatay çevir. Not defteri/ajanda için bir “ana göz” planla; kalan hacmi dar gözlere böl.
-
Bölmeleri kes: İnce kartondan dikey ve yatay levhalar kesip kuru montajla yerleştir; sonra sıcak silikonla sabitle.
-
Güçlendirme: Kenar içlerini bantla dön, köşelere L şeklinde küçük takozlar yapıştır—uzun kullanımda kutu dağılmaz.
-
Kaplama: Dış yüzeyi kumaşla ya da kraft kâğıtla kapla; iç tabana ince keçe/keçemsi kumaş yapıştırırsan kalem sesini ve çizikleri azaltırsın.
-
Detay: Kablo gözünün önüne lastik bir şerit ekle; çıkartması kolay olsun. Üst kenara etiketlik yapıştırıp kategorileri yaz.
Püf Nokta: Bölmeleri sökülebilir yap (bantla veya cırtla). Böylece ihtiyaç değiştiğinde modülleri yeniden düzenlersin.
2) Eski Defter Kapaklarından Yeni Ajanda/Sketchbook
Ne elde edeceksin? Tamamen düz açılan bir defter. Çizim, not veya ajanda için harika.
Süre: 2–3 saat (ilk denemede)
Zorluk: Orta
Malzemeler: Sağlam iki kapak (eski defter/klasör kapağı), iç kâğıtlar (A4/eskilerden temiz sayfalar), delgeç/ahşap zımba tahtası, ip (balmumu ipi ideal), iğne, cetvel, zımpara (kapağı düzeltmek için)
Güvenlik: Delme sırasında yüzeyin altında tahta/pazubent kullan.
Adımlar:
-
Kapakları hazırla: Eski defterden kapakları ayır. Kenarları zımparala, ölçüyü sabitle (örn. 14×21 cm).
-
İç formalar: 4–6 sayfayı bir araya getirip ortadan ikiye katla; 5–6 forma hazırla (toplam 40–60 sayfa).
-
Dikiş delikleri: Kapağın alt/üst kenarından ~1,5 cm içeri eşit aralıklarla 6–8 delik işaretle; aynı şablonu formaların sırtına uygula.
-
Coptic dikiş: İlk forma ile kapak arasında düğümle başla, ilmekleri deliklerden geçirerek bir üst forma bağla; her sırada “zincir” görünümü oluşacak.
-
Sırtı kapatma yok: Coptic’te sırt açık kalır; defter tamamen düz açılır—çizim için konfor.
-
Son dokunuş: Kapak içlerine ince bir kaplama (kraft/bez) yapıştır; lastik kapama istersen arka kapağa lastik sabitle.
Püf Nokta: Balmumu ip bulamazsan mumla hafifçe ipi dola; dikiş daha rahat kayar.
3) Kısalmış Boya Kalemlerinden Mozaik Altlık/Minik Pano
Ne elde edeceksin? Renkli kalem dilimlerinden oluşan bardak altlığı ya da küçük pano. Hem işlevsel hem dekoratif.
Süre: 90–120 dk (+ yapıştırıcı kuruma)
Zorluk: Orta
Malzemeler: Kısalmış renkli kalemler, ince testere (hobi testeresi), zımpara, güçlü yapıştırıcı, taban için ince kontrplak/karton, mat vernik (opsiyonel)
Güvenlik: Kesim sırasında eldiven ve gözlük kullan; minik parçalar fırlar.
Adımlar:
-
Kesim: Kalemleri 5–7 mm kalınlıkta dilim dilim kes. Aynı kalınlıkta kesmeye çalış—yüzey daha düz olur.
-
Dizilim: Taban yüzeyi belirle (9×9 cm kare idealdir). Dilimleri mozaik gibi yerleştir; renk geçişleri yapabilirsin.
-
Yapıştır: Güçlü yapıştırıcıyla tabana sabitle; aralık kalmasın. Kuruyunca yüzeyi ince zımparayla eşitle.
-
Koruma: Islak bardaklar için 2 kat mat vernik uygula (tam kuruma). Alt tarafa keçeli ped yapıştırırsan masa çizilmez.
Püf Nokta: Çok kısa kalemlerden “mozaik çerçeve” de yapabilirsin; çubuk formunda kesip yanlamasına dizerken köşelerde 45° kesim dene.
4) Eski Klasör/Dosyadan Suya Dayanıklı Laptop/Tablet Kılıfı
Ne elde edeceksin? Okula/işe giderken cihazını koruyan, temizlemesi kolay bir kılıf.
Süre: 60–120 dk
Zorluk: Orta
Malzemeler: Kalın plastik klasör/PP dosya ya da esnek kapaklı eski klasör, astar için ince kumaş (eski tişört de olur), çift taraflı bant veya dikiş seti, cırt bant/fermuar, ölçü için cihaz
Güvenlik: Dikiş yapıyorsan iğne/ilmeklere dikkat; kesimlerde düz zemin kullan.
Adımlar:
-
Ölçü al: Cihazın en-boy-kalınlık ölçüsüne +1,5 cm tolerans ekle.
-
Kalıp: Plastik dosyayı açıp tek parça kalıp çıkar; “zarf” kapanış düşünürsen üstte kapak payı bırak.
-
Astar: İç tarafa yumuşak bir astar (tişört/kumaş) yapıştır ya da dik. Köşelere çok yük binmesin diye küçük takviye parçaları ekle.
-
Kapanış: Üste cırt bant/fermuar. Fermuar kullanıyorsan köşelerde kıvrımı rahatlatmak için 2 mm çıt at.
-
Kenar bitişi: Kenarları bias şerit (kumaş şerit) ya da washi bant + dikişle dön; dayanıklılık artar.
-
Su itici dokunuş: Spray türü su itici kaplama uygularsan (varsa) yüzey daha dayanıklı olur.
Püf Nokta: Plastik dosyan yoksa; poşet/kılıf mantığı için “plastik poşet eritme (fusing) + ütü” tekniğini araştır—katmanlı dayanıklı bir yüzey elde edebilirsin.
